همسایه داری

سه شنبه, ۸ ارديبهشت ۱۳۹۴، ۰۶:۵۳ ب.ظ

از لحاظ روان‌شناسی اجتماعی، مجاورت و نزدیکی مکانی موجب ارتباط مکرر می‌شود و اگر ارتباط بر مبنای احترام متقابل و رعایت آداب همجواری باشد، باعث جاذبه می‌شود. (1) بدیهی است که اگر ارتباط بر مبنای احترام نباشد، در روابط خلل ایجاد می‌شود و نتیجه آن سلب آسایش و آرامش روانی و گاه جسمی انسان خواهد بود؛ لذا یک اصل اساسی به ما می‌گوید: «اگر انسان بخواهد آسایش داشته باشد، تنها دنبال خانه خوب نباید بگردد؛ بلکه همسایه خوب نیز بخشی از آسایش انسان را فراهم می‌کند.» اینجاست که سخن رسول اکرم‌صلی‌الله‌علیه‌وآله ارزش خود را می‌نمایاند که فرمود: «الْتَمِسُوا الْجَارَ قَبْلَ شِرَاءِ الدَّارِ؛ (2) قبل از خرید خانه، دنبال همسایه [خوب] بگردید.»

سیره رسول اکرم‌صلی‌الله‌علیه‌وآله مملو از سفارش و تاکید به همسایه‏داری و رعایت حقوق همسایگان است. تا آنجا که حضرت امیر‌علیه‌السلام در اواخر عمر خویش افراد را جمع کردند [هنگامی که در بستر شهادت بودند] و فرمودند: «اللَّهَ اللَّهَ فِی جِیرَانِکُمْ فَإِنَّهُ وَصِیةُ نَبِیکُمْ مَا زَالَ یوصِی بِهِمْ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَیوَرِّثُهُم؛ (3) خدا را خدا را رعایت کنید در مورد همسایگانتان! که آن سفارش پیغمبرتان است و همواره در مورد آنان وصیت می‌نمود تا جائی که گمان کردیم برای آنها ارث قرار خواهد داد.»

گاهی حضرت در برخورد با شخصی که همسایه آزاری می‌کرد، از روش غیر مستقیم استفاده می‌نمود. به طور مثال: شخصی خدمت رسول اکرم‌صلی‌الله‌علیه‌وآله آمد و عرض کرد: همسایه‌ای دارم که مرا آزار می‌دهد و از دست او آسایش ندارم. حضرت فرمود: «برو تحمل کن و سر و صدا علیه او راه نینداز؛ بلکه روش خود را تغییر بده. آن شخص رفت و چند روز بعد مجددا آمد و باز شکایت کرد. برای بار دوم حضرت سفارش به صبر کردند تا اینکه مجددا برای بار سوم آن شخص آمد و باز از همسایه‏اش گلایه کرد. در این حال حضرت دستود دادند: به خانه می‌روی و اثاث خود را در کوچه می‌گذاری. وقتی مردم می‌گذرند، از تو سؤال خواهند کرد که چه اتفاقی افتاده است؟ در جواب آنها بگو: همسایه‌ام مرا آزار می‌دهد. همسایه این شخص که گمان می‌کرد حضرت این همسایه را برای بار سوم دعوت به صبر و تحمل می‌کند، به محض اینکه از این دستور پیامبر‌صلی‌الله‌علیه‌وآله آگاه شد، در خانه همسایه‏اش آمد و با التماس از او خواست که اسباب و اثاثیه‌اش را به کوچه نیاورد و تعهد داد تا دست از اذیت و آزار خود بردارد.» (4)
ممکن است سؤال شود: حد و مرز همسایه تا کجاست؟ رسول اکرم‌صلی‌الله‌علیه‌وآله این حد و مرز را مشخص کرده‌اند و فرموده‌اند: «حَدُّ الْجِوَارِ أَرْبَعُونَ دَاراً؛ (5) حد همسایگی تا40 خانه [به اطراف] است.» که از هر طرف تا 40 خانه جزء همسایه به حساب می‌آید. در سیره حضرت نه فقط خود همسایه ممکن است موجب آزار شود؛ بلکه گاهی ساختمانی که انسان می‌سازد نیز موجب اذیت و آزار می‌شود. امروزه ساختمانهای بلند که مشرف به خانه مردم است، نوعی اذیت و آزار دیگر همسایگان است؛ چون باید به گونه‌ای باشد که مشرف به خانه مردم نباشد، و یا اینکه انسان در محله‌ای فقیرنشین ساختمان مجللی بسازد. اینها همه مصداق اذیت و آزار همسایه هستند.


منبع:

(1). روان‌شناسی اجتماعی، جمعی از مؤلفان، چاپ زیتون، 1385 ش، ص 233.
(2). مستدر الوسائل، ج8، ص431.
(3). کافی، کلینی، دار الکتب اسلامیه، تهران، 1365 ش، ج 7، ص 51.
(4). کافی، شیخ کلینی، ج 2، ص 668.
(5). نهج الفصاحه، ابوالقاسم پاینده، دنیای دانش (نرم افزار دنیای دانش)، تهران، ص 438.

  • موافقين ۰ مخالفين ۰
  • ۹۴/۰۲/۰۸
  • ۱۰۳ نمايش
  • احسان حسینی

نظرات (۰)

هيچ نظري هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی
مدير سايت: احسان حسيني
Thumb_141956
ا اللهم عجل لوليک الفرج
ويــژه هـــا
پي گيري پرسش شما